Chuyên gia thuế: 10 lưu ý hộ kinh doanh cần ‘nằm lòng’ trước thời điểm 1/1/2026

Chuyên gia kế toán chỉ ra các lưu ý hộ kinh doanh cần phải thực hiện trước thời điểm chuyển đổi mô hình quản lý thuế như đăng ký kinh doanh, hoá đơn điện tử, kiểm kê hàng tồn kho, mốc thời gian kê khai thuế…

Chuyên gia kế toán lưu ý, một số vấn đề hộ kinh doanh cần quan tâm và thực hiện trước khi kết thúc năm 2025 và chuẩn bị chuyển tiếp giai đoạn mới 2026 khi thời hạn chuyển đổi mô hình quản lý thuế đang rất gần.

Thứ nhất, xác định doanh thu và nhóm hộ kinh doanh. Theo quy định, dự kiến hộ kinh doanh sẽ được chia thành 4 nhóm, và cách xác định nghĩa vụ thuế của hộ kinh doanh ở mỗi nhóm cũng có sự khác nhau.

Nhóm 1: doanh thu dưới 500 triệu đồng, được miễn thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân, chỉ nộp tờ khai thuế (dự kiến nộp tờ khai 2 lần 1 năm).

Nhóm 2: doanh thu từ 500 triệu đồng – 3 tỷ đồng, nộp thuế theo % doanh thu tùy ngành nghề hoặc 15% lợi nhuận, việc này do hộ kinh doanh lựa chọn.

Nhóm 3: doanh thu từ 3 – 50 tỷ đồng, nộp thuế theo 17% lợi nhuận và nhóm 4, doanh thu trên 50 tỷ đồng, nộp thuế theo 20% lợi nhuận.

Thứ hai, kiểm kê hàng tồn kho trước 31/12. Hộ kinh doanh cần chủ động kiểm kê và phân loại hàng tồn kho tại thời điểm 31/12/2025 để có cơ sở dữ liệu nhập lên phần mềm và xuất hóa đơn bán ra. Lưu ý kiểm kê, hàng tồn kho cần được ghi nhận rõ ràng: tên hàng, đơn vị tính, số lượng, giá trị, tình trạng hàng hóa.

Việc kiểm kê này cần được thực hiện bằng Biên bản kiểm kê, có chữ ký xác nhận, và lưu trữ cẩn thận tại hộ kinh doanh.

Đối với hàng hóa có giá trị lớn, hộ kinh doanh nên cân nhắc sử dụng dịch vụ thẩm định giá, sau đó căn cứ kết quả thẩm định của công ty thẩm định giá để làm cơ sở ghi sổ kế toán và được tính vào chi phí hợp lý một cách bình thường.

Thứ ba, đăng ký chuyển phương pháp khoán sang kê khai. Đây là một bước chuyển đổi phương pháp khoán trước đây thành phương pháp kê khai và áp dụng từ năm 2026.

Hộ kinh doanh có thể tự thực hiện online trên trang https://dichvucong.gdt.gov.vn/ hoặc ứng dụng Etax Mobile, hoặc thực hiện thủ tục trực tiếp tại cơ quan thuế.

Thứ tư, lưu ý sổ sách theo nhóm hộ kinh doanh. Mỗi nhóm hộ kinh doanh có yêu cầu khác nhau về việc chuẩn bị sổ sách, chứng từ, dựa trên cách thức xác định nghĩa vụ thuế khác nhau.

Theo dự thảo thông tư hướng dẫn chế độ kế toán cho hộ kinh doanh, sổ sách yêu cầu cho mỗi nhóm hộ kinh doanh sẽ có từ một đến bốn mẫu sổ, hoặc sách sách tương đương doanh nghiệp nhỏ và vừa, nếu hộ kinh doanh có doanh thu lớn. Do văn bản vẫn đang dự thảo, chưa được thông qua, nên hộ kinh doanh cần chờ thêm thông tin.

Thứ năm, lập tài khoản ngân hàng riêng cho hoạt động kinh doanh. Quy định tại dự thảo Nghị định quy định việc kê khai, tính thuế và khấu trừ thuế, sử dụng hóa đơn điện tử của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, ngày 03/12/2025. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có trách nhiệm thông báo cho cơ quan thuế tất cả các số tài khoản liên quan đến sản xuất, kinh doanh.

Do đó, hộ kinh doanh cần phải sử dụng tài khoản riêng của hộ kinh doanh để phục vụ cho hoạt động kinh doanh. Lưu ý, không nên dùng tài khoản cá nhân để nhận tiền bán hàng, cung cấp dịch vụ, cũng như hạn chế việc rút tiền và chuyển tiền từ tài khoản của hộ kinh doanh sang tài khoản cá nhân và ngược lại.

Thứ sáu, lưu ý vấn đề hóa đơn điện tử. Theo quy định hiện tại, hộ kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ đồng, thuộc đối tượng bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử. Trường hợp doanh thu dưới 1 tỷ đồng, thì hộ kinh doanh không bắt buộc phải áp dụng hóa đơn điện tử, mà được khuyến khích sử dụng.

Tuy nhiên, hộ kinh doanh cần lưu ý, doanh nghiệp và hộ kinh doanh thực hiện tính thuế theo lợi nhuận, khi mua hàng hóa, dịch vụ đều có nhu cầu lấy hóa đơn để được tính chi phí. Do đó, hộ kinh doanh sử dụng hóa đơn điện tử có thể là một lợi thế khi có khách hàng là doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh khác.